<<
GERİ DÖN
14+1 Kuralları
1) 14+1 bir isteka topu ve 15 tane numaralanmış renkli topla
oynanır. Toplar bir üçgen yardımıyla, üçgenin tepesindeki top
piramit noktası üzerinde, 1 numaralı top sağ köşede ve 5 numaralı
top sol köşede yer akacak şekilde dizilir.
2) Oyun sırasında her oyuncu cebe düşüreceği hedef topu ve cebi
deklare ettikten sonra nizami bir atışla cebe düşürdüğü her bir
hedef top için 1 puan kazanır. Maç için önceden belirlenmiş toplam
skora ilk ulaşan oyuncu maçı kazanır.
3) Oyun sırası bant atışıyla belirlenir. Bu atışı kazanan oyuncu
oyunu açma veya açılış hakkını rakibine kullandırma seçeneğine
sahiptir.
4) Bir oyunu açılış sırasında; Bir hedef top ve düşürmek istediği
cebi deklare edip atışını yapmalı veya, isteka topunun bir topa ve
sonra bir banta temasını sağlamalı ve buna ek olarak 2 hedef topun
bant görmesini sağlamalıdır.
5) Bir oyuncu nizami bir şekilde hedef topları ceplere düşürmeye
devam ettiği sürece masada kalır ve oyuna devam eder. Oyuncu
istediği herhangi bir hedef topla oynayabilir. Ancak, atışını
yapmadan önce düşürmek istediği topu ve cebi deklare etmek
zorundadır. Tuş, karom, kombinasyon şeklinde detayların deklare
edilmesi zorunlu değildir. Oyuncunun deklare ettiği topa ek olarak
başka top veya toplarda ceplere düşerse her biri 1’er puan olarak
oyuncunun puan hanesine yazılır. Bir oyuncu hedef top deklare etmek
yerine temkinli atış deklaresi verebilir (savunma amaçlı).
6) Bütün atışlarda, bir oyuncu isteka topunu bir hedef topla temas
ettirmeli ve daha sonra; Bir hedef top cebe düşürmeli veya, isteka
topu veya herhangi bir hedef topun bir bant görmesini sağlamalıdır.
Bu şartların gerçekleşmemesi halinde faul olur.
7) Her faul için faul yapan oyuncunun toplam puanından 1 puan
düşürülür. İsteka topunun masa dışına çıkması isteka topunun cebe
girmesi, kasti faul ve üst üste 3. faul dışındaki faullerde masaya
gelen oyuncu oyununa isteka topunun kaldığı yerden devam eder.
8) Nizami olmayan bir şekilde ceplere düşen toplar geri çıkartılır
ve piramit noktasına yerleştirilir.
9) İsteka topunu veya herhangi bir hedef topu masa dışına çıkartmak
fauldür. Eğer isteka topu masa dışına çıkarmak fauldür. Eğer isteka
topu masa dışına çıkarsa o oyuncunun toplam puanından 1 puan
düşürülür ve masaya gelen oyuncu isteka topunu açış alanı içine
yerleştirerek oyuna devam eder. Eğer bir hedef top masa dışına
çıkarsa top piramit noktasına geri yerleştirilir. O oyuncunun toplam
puanından 1 puan düşürülür ve masaya gelen oyuncu isteka topunun
kaldığı yerden oyuna devam eder.
10) Bir dizi topun 14. sü deliğe düştükten sonra 15. top masa
üzerinde o an bulunduğu pozisyonda kalır ve ceplere düşürülmüş olan
14 top üçgenin tepesi boş kalacak şekilde dizilir. Oyuncu daha sonra
masada kalmış olan 15. topu cebe düşürerek dizilmiş olan top grubunu
bozmaya çalışır ve böylece serisine devam eder. Ancak oyuncu masada
kalmış olan 15. topa atış yapmak zorunda değildir. Dilediği herhangi
bir hedef topla oynayabilir. Eğer masada kalmış olan 15. top üçgenin
normal yerine dizilmesine engel oluyorsa açış noktası üzerine
yerleştirilir. Eğer isteka topunun kaldığı yer üçgenin dizilme
bölgesi içindeyse isteka topu oyuncu tarafından açış alanı içinde
herhangi bir yere yerleştirilir.
11) Eğer bir oyuncu üst üste iki atışta faul yaparsa iki faul
uyarısı yapılır. Eğer uyarılmasına rağmen 3. atışında da faul
yaparsa her bir faul için almış olduğu 1 puan cezaya ek olarak 15
puan üst açılış atışıyla oyuna devam edilir. Bu atış için açılış
açışının tüm kuralları geçerlidir.
8 Top Kuralları
1. 8 top disiplini bir isteka topu (beyaz) ve 15 adet numaralanmış
renkli topla oynanır. Renkli toplar iki gruba ayrılır:
a) 1-7 (numara) arası düz renkli toplar
b- 9-15 (numara) arası ‘kuşaklı renkli ‘ toplar
8 (numara) ‘düz siyah renkli’ son hedef topu olarak top grubunu
oluşturur. Toplar eşit kenar üçgen içerisinde üçgenin ucundaki top
piramit noktasına basacak şekilde, 8 numaralı top üçgenin ortasında
ve üçgen tabanın her iki köşesindeki toplar, bir kuşaklı bir düz
renkli olmak üzere dizilerek yer alırlar.
2. Oyun sırası bir bant atışıyla belirlenir veya atışı kazanan
oyuncu açış yapma seçeneğine sahip olur veya rakibine açtırabilir.
Bunu takip eden setlerde oyuncular sıra ile değişerek açılış
yaparlar.
3. Açılış yapan oyuncu, isteka topunu açış çizgisi gerisindeki açış
alanı içinde herhangi bir yere yerleştirerek atış yapar. Açılışta
oyuncu en az 4 topun bant görmesini sağlamalı veya en az bir topu
cebe düşürmelidir. Bunların gerçekleşmemesi halinde veya başka bir
faul yapılırsa masaya gelen oyuncu:
a) Topları kaldığı şekilde kabul eder ve oyuna devam eder veya
b- İsteka topunu alır ve açış çizgisi gerisine koyup oyuna devam
eder veya
c) Topların tekrar dizilmesini ister ve açılışı hangi oyuncunun
yapacağına karar verir.
4. Eğer açılışta 8 numaralı top cebe düşerse, açılışı yapan oyuncu
topların yeniden dizilmesini isteyebilir veya 8 numaralı topu cepten
çıkarttırıp, piramit noktasına koydurur ve atışına devam eder. Eğer
açılışı yapan oyuncu, açış atışında 8 numaralı topu cebe düşürürken
aynı zamanda da isteka topu cebe düşerse, rakip oyuncu topları
yeniden dizdirme veya 8 numaralı topu cepten çıkarttırıp, piramit
noktasına koydurma ve isteka topunu açış alanı içine yerleştirerek
atışına devam etme hakkına sahiptir.
5. Açış atışı sonunda cebe düşen toplara bakılmaksızın masa açık
kabul edilir (oyuncular henüz top grubu seçimi yapmamışlardır).
6. Açış atışından sonra deklare edilen cebe başarıyla düşürülen ilk
top, o set süresince o oyuncunun hedef top grubunu belirler.
7. Bir oyuncunu hedef top grubu belirlendikten sonra oyuncu
birbirini takip eden tüm atışlarında isteka topunu ilk olarak kendi
top grubundan bir topla temas ettirmeli ve,
a) Bir hedef topu cebe düşürmeli veya
b- İsteka topunun veya herhangi bir hedef topun bir bant görmesini
sağlamalıdır.
Eğer oyuncunun diğer hedef topları masa üzerindeyse, isteka topunun
o oyuncu tarafından ilk olarak 8 numaralı topla teması faul sayılır.
8. Bir topun cebe düşürülmesi amaçlandığında, bir oyuncu hem topu
hem de düşürmek istediği cebi deklare etmek zorundadır. Oyunu ancak
oyununa deklare etmiş olduğu kendi hedef grup toplarını nizami
olarak cebe düşürdüğü sürece devam edebilir. Eğer bir oyuncu doğru
hedef grubundan deklare etmiş olduğu bir topu cebe düşüremezse veya
faul yaparsa, kendi atış sırası biter ve el rakibe geçer.
Ceplere düşürülen tüm toplar ister nizami bir atış sonucu veya faul
atışı sonucu olsun ceplerde kalır. Kombinasyon ve karom atışlarına
izin verilir ve isteka topunun ilk olarak oyuncunun kendi grup
toplarına temas etmesi şartıyla önceden deklare edilmesi zorunlu
değildir.
9. Oyunda, aşağıda belirtilen ihlaller faule nedendir:
a) Nizami bir atışı uygulayamamak.
b- Bir atış sırasında isteka topunun kazaen cebe düşmesi,
c) Açış atışında isteka topunun kazaen cebe düşmesi,
d) Nizami oyun dışında herhangi bir şekilde isteka topunu hareket
ettirmek veya isteka topuna dokunmak faul sayılır.
10. Yapılan bir faulden sonra rakip oyuncu isteka topunu eline alır.
Bu demektir ki; oyuncu isteka topunu masa üzerinde herhangi bir yere
yerleştirip istediği yöne oynayabilir. Bunun tek istisnası açış
sırasındaki fauldür. Bu durumda masaya gelen oyuncu isteka topunu
açış çizgisi gerisine yerleştirmek ve isteka topu açış çizgisini
geçecek şekilde atış yapmak zorundadır.
11. Set bir oyuncunun kendi grup toplarının tamamı cebe düştükten
sonra, 8 numaralı topu deklare edeceği cebe ayrı bir nizami atışla
düşürmesi sonucunda kazanılır.
12. Bir oyuncu şu ihlaller sonucu seti kaybetmiş sayılır:
a) 8 numaralı topu cebe düşürürken faul yapması.
b- Kendi grubundan son topla birlikte 8 numaralı topu cebe
düşürmesi,
c) 8 numaralı topu oyun esnasında herhangi bir şekilde oyun alanı
dışına çıkartması,
d) 8 numaralı topu deklare ettiği cep dışında bir cebe düşürmesi,
e) 8 numaralı topu nizami hedef top olmadığı durumda iken cebe
düşürmesi,
f) Arada bir nizami atış olmadan, ardarda 3 atışta, peş peşe 3 faul
yapması.
8 numaralı topa atış yaparken, 8 numaralı top cebe düşmez veya masa
dışına çıkmazsa, isteka topunu kazaen cebe düşürmek veya faul yapmak
set kaybı değildir.
Bilardo Masası
Delikli ve deliksiz olmak üzere iki guruba ayırdığımız bilardo
masaları imalat çeşitlerine ayak yapılarına göre de çeşitlilik arz
etmektedir. Ancak imalatı ne şekilde olursa olsun bütün bilardo
masaları değişmez uluslararası standartlara uygun ölçülerde imal
edilmektedir.Bir bilardo masasının iç havuz ölçüleri değişiklik arz
edebilir, fakat mutlaka boyu eninin iki katı olmalıdır. Standartlara
uygun bazı masa ölçülerini aşağıdadır.
142x284 cm. Maç masası
127x254 cm. Pool - Yarı maç (dömi masa) masası
172x344 cm. Snooker masası.
Turnuvalarda kullanılan bilardo masaları yerden 75-80 cm.
yükseklikte olmalıdır. Uzun bantlarda 7, kısa bantlarda ise
mesafeleri birbirine eşit ve diabant, Diamond ya da baklava adı
verilen işaretler bulunur.
Bilardo Topları
Fenol reçinesinin preslenmesi ve tornalanması ile imal edilirler. Bu
maddenin özelliği dielektrik katsayısının çok düşük olmasıdır.Karom
disiplinleri için 61,5 mm çapında ve 205-2-20 gr. ağırlığında
olmalıdır. Ancak bir masadaki toplar arasında 2 gr.dan fazla fark
olmamalıdır.
Cepli Bilardo
Kuralları
1. Rakipler arasında oyuna başlama önceliği her iki oyuncunun
birlikte yapacağı bir atışla belirlenir. Her iki oyuncu ellerinde
birer ıstaka topu ile, açılış çizgisi gerisinde, açış noktasının
sağında ve solunda olarak yer alıp açış alanı içinden arka kısa
banda çarpıp geri dönecek şekilde vuruşlarını yaparlar.
Ön kısa banda en yakın kalan topun sahibi atışın galibidir. Ancak bu
atışta kazanan topun arka kısa banda en az bir defa teması şarttır.
(Bant Atışı). Bu atışı kazanan oyuncu set açılışını yapma veya açış
önceliğini rakibine kullandırma seçeneğine sahip olur.
2. Açış vuruşu açış alanı içindeki herhangi bir noktadan
yapılabilir. Toplar her ayrı bir oyun disiplinindeki özel kurallara
göre dizilir. Istaka topuna ıstakanın ucu temas ettikten ve top açış
çizgisini geçtikten sonra oyun başlamış sayılır.
3. Eğer her oyun disiplinindeki özel bir kuralda belirtilmemişse,
bir atışın geçerli sayılabilmesi için, ıstaka topunun en az bir
hedef topa temas etmesi ve sonra;
a) En az bir hedef topun cebe düşmesi veya;
b- Istaka topu veya herhangi bir hedef topun en az bir bantla temas
etmesi şarttır.
Bu koşulların gerçekleşmemesi hali FAUL sayılır.
4. Geçerli bir atış sonucunda oyuncu cebe (ceplere) top düşürmeyi
başaramazsa “el” rakibe geçer.
5. Aşağıdaki belirtilen hareketler Faul sayılır.
a) Istaka topu önce nizami olmayan bir hedef topa temas ederse veya
ıstaka topu nizami bir topa temas eder ve hiçbir top bir banda doğru
yeterince hareket almaz veya akabinde cebe düşmezse,
b- Istaka topu cebe düşerse,
c) Herhangi bir top oyun alanı dışına çıkarsa,
d) Eğer oyun hakem tarafından yönetiliyorsa; atıştan önce sonra veya
atış sırasında herhangi bir topa ıstaka, elbise veya vücudun
herhangi bir bölümü ile temas etmek faul sayılır.
Eğer oyun hakem tarafından yönetilmiyorsa; ıstaka topuna oyun
halindeyken temas etmek, kasıtla bir hedef topa temas etmek veya
kazanan atışın sonucunu etkileyecek bir topa temas etmek faul
sayılır. Ancak, atışın sonucuna etki etmeyecek bir topa kazaen temas
etmek faul sayılmaz. Atış yapmayan oyuncunun tercihine göre yerleri
bozulan toplar eski pozisyonlarına getirilir veya oldukları gibi
kalır.
a) Banda yapışık bir topa oynarken, cebe bir top düşürememek veya
başka bir banda çarptırmak veya ıstaka topunu herhangi bir banda
çarptıramamak,
b- En az bir ayak yere basmaksızın atış yapmak,
c) Istaka topu veya herhangi bir top hareket halindeyken atış yapmak
(Kaldığı bir noktada dönmekte olan bir top hareket halinde sayılır).
d) Şayet ıstaka topunun ilk teması banda yapışık veya kendisiyle
temas halinde (yapışık) olan bir topa ise, ıstaka topu yapışık hedef
topla temas ettikten sonra atış şu seçeneklerden biri ile son
bulmalıdır;
i. Bir hedef top cebe düşer,
ii. Istaka topu bant görür,
iii. Banda yapışık olan top, bir bant görür (yapışık olduğu bandı
terketmesi yeterli değildir.),
iv. Herhangi bir bantla temas halinde olan başka bir hedef top bant
görür.
Bu seçeneklerden biri gerçekleşmezse faul olur. (14+1 ve diğer oyun
diğer oyun disiplinlerinde bu kuralın değişik yorumlarına dikkat
ediniz.)
e) Aşırı kleps pozisyonuna girerek isteka topunu bir engelin
üzerinden zıplatmaya çalışmak fauldür. Bir zıplatma atışı yaparken
herhangi bir çıtlama faul sayılır.
f) Eğer isteka topu bir hedef topla temas halinde (yapışık) ve o
topa normal atışa izin veriliyorsa, atış sonunda hedef top hareket
ederse isteka topu hedef topa çarpmış sayılır. isteka, isteka topu
ve hedef top temasıyla üçüncü bir topu hareket ettirmemeye dikkat
ediniz.
g) İsteka topu eldeyken ve açış alanına koyulup atış yapılması
gerekirken (Örn. 8 top, açış faulü sonrası pozisyon düzeltme atışı)
hakemin uyarısına rağmen bu alan dışına koyup atış yapılması faul
sayılır.
6) Faulden sonraki penaltı (ceza) atışları her oyun disiplinindeki
özel kurallarla açıklanmıştır.
7). Faullü veya temkinli atış aracıyla her oyun disiplinindeki özel
kurallarla açıklanmıştır.
8). Eğer isteka topu veya herhangi bir hedef top cebe düşüp, çıkıp
tekrar oyun alanına dönerse cebe düşmüş sayılmaz. Top masanın
üstünde kaldığı yerden devam edilir.
9). Toplar “dış etken” le hareketlenirse hakem topları ait olduğu
yere yerleştirir. Eğer bu dış etkenden dolayı o sırada yapılan atış
etkilenmişse, toplar eski hallerine getirilerek atış tekrarlanır.
Atışın başarısını etkilemeyen bir etmen varsa, toplar eski yerlerine
konur ve oyun devam eder. Eğer toplar ait oldukları yerlere
yerleştirilemiyorsa, oyun, oyunu açan tarafın açışıyla tekrarlanır.
10). Cebin önünde ve düşmek üzere olan bir top, 5 saniye veya daha
uzun bir süre hareketsiz kaldıktan sonra “kendiliğinden” cebe
düşerse, cepten çıkarılıp eski yerinin mümkün olduğu kadar yakınına
yerleştirilir. O sırada kontrol hangi oyuncudaysa, oyuna devam etme
hakkı onundur.
11). Oyuncular karar açılarını belirlemek amacıyla bantları veya
çuhayı tebeşir veya benzeri maddelerle işaretleyemez. Bu hareket
faul sayılı ve cezayı her oyun disiplininin kendine özel kuralları
belirler.
12). Oyuncular isteka topu veya hedef topu herhangi bir açıklıktan
geçip geçmeyeceklerini anlamak için top, üçgen veya herhangi bir
ölçü aleti kullanamazlar. Sadece isteka elde tutulduğu sürece
açıklığın ölçümünde yardımcı olarak kullanabilirler. Böyle bir
hareket faulü gerektirir ve cezayı her oyun disiplininin kendine
özel kuralları belirler.
13). Zıplatma atışları: Tüm cepli bilardo oyunlarında ıstakayı
dikerek atış yapıp darbeli vuruşla topu masa zeminine çarptırıp,
yükselmesini sağlamak nizamidir.
14). Eğer sırasını bekleyen oyuncu rakibi atış yaparken onun
pozisyonunu bozarsa veya o sırada oyuna müdahale ederse faul yapmış
sayılır. Ancak bir oyuncu sırası gelmeden oynar veya herhangi bir
topu hareket ettirirse bu da dışarıdan müdahale olarak sayılır.
Genel Kurallar
1. Müsabakalar artistik hariç tüm branşlarda, bant atışıyla başlar.
Topu kısa banta yakın bırakan oyuncu, oyuna başlama veya rakibini
başlatma hakkına sahip olur. Bant atışını kazanan oyuncu, top seçme
hakkına da sahip olacaktır.
2. Tüm branşlarda aşağıda belirtilen kurallar faul olarak kabul
edilip, oynama hakkı rakip oyuncuya geçecektir. Faullü vuruş
sonrasında sayı olsa bile geçersiz sayılacaktır.
a) Toplardan herhangi biri hareket halindeyken yapılan vuruş
geçersizdir.
b- Oyuncunun toplardan herhangi birine elinin, kolunun veya
kıyafetinin (kazak, gömlek, kravat, v.s.) temas etmesi, ya da
tebeşir düşürerek toplara temas ettirmesi fauldur. Oynama hakki
rakibe geçecektir.
c) Toplardan herhangi biri masa dışına çıkar veya kupesteye temas
ederek masa içine düşerse fauldur. Oynama hakkı rakibe geçer. Sayı
alınmışsa geçersizdir.Çıkan top ıstaka topu dışında bir topsa orta
noktaya yerleştirilir. Eğer ıstaka topu masa dışına çıkmışsa açılış
bölgesinin ortasına yerleştirilir. Ender görülebilecek bir durum
olan üç topun birden çıkması halindeyse açılış yapılmaz, kırmızı top
açılıştaki yerine, rakip oyuncunun topu orta noktaya, ıstaka topu
ise açılış bölgesinin ortasına yerleştirilir.
d) Yanlış topla oynandığında sayı geçersizdir. Oynama hakkı rakip
oyuncuya geçer.
e) Atış yapılacak topun diğer toplardan birine yapışması halinde,
yapışan top görülerek oynanamaz. Böyle bir durumda yapışan topun
fazla hareket etmemesi koşuluyla pike veya brikol atılabilir.
3. Bant atışı ile birlikte toplara hakemden başkası dokunamaz.
4. Oyun süresince normal mola süresi 3 dakikadır. Bu mola hakkı
maçın ortalarında hakem tarafından oyunculara iletilir. Taraflardan
sadece birinin isteği ile bu yasal mola hakkının kullanılması
zorunludur. Bunun haricinde bir sebeple mola isteği, hakemin
insiyatifine bağlıdır. Hakem oyunu fazla geciktirmeden bitirmek
zorundadır.
5. Rakip oyuncu vuruş yapmak üzere iken, konsantrasyonunu
bozabilecek gürültüler (tebeşir sürmek, ıstaka ucu zımparalamak
v.s.) yapılmamalıdır.
6. Rakibin oyunu oturarak izlenmelidir.
7. Müsabakalarda her oyuncu kendi tebeşiri ile oynamalı ve sıra
kendisinde değilken tebeşirini masada bırakmamalıdır.
8. Müsabaka boyunca mecbur kalınmadıkça rakiplerin birbirleri ile
konuşmaması gerekir. Sorunlar ya da istekler sadece hakem aracılığı
ile çözülmelidir.
9. Tertip komitesince belirlenecek kıyafet zorunluluğuna uymak
gerekmektedir.
Istaka
Istakalarda %7 neme kadar kurutulmuş sert ağaç kereste kullanılır.
Şaft kısmı akgürgen, kelebek, dip kısmı ise abanoz, ceviz, teak,
dişbudak gibi kereste kullanılarak imal edilirler.140-145 cm.
boyunda olan ıstakalar için, 510-550 gr. arası olanlar tercih
edilir. Istakanın dip çapı 32 mm. Uç çapı ise 10-15 mm. arası
olmaktadır.
Snooker Oyunu
Kuralları
1. Oyunun Amacı
Oyun onbeş topla oynanır (üzerlerinde numara yok hepsi kırmızı
bunlara reds deniyor), diğer tarafta altı tane renkli top vardır ve
onlarda numarasızdır ve bunlar colors olarak çağrılır. Bunun
haricinde bir tane ana top vardır ve onu white top olarak
çağırırlar.
Amaç bütün topları veya rakibinden daha çok topu kurallar uygun
olarak ceplere sokmak ve dah yüksek puan yapmak.
Topların Puanları: kırmızı-1, sarı-2, yeşil-3, kahverengi-4, mavi-5,
pembe-6, siyah-7.
2. Ara Açmak
- Oyun ana topun yarı alanda oyuna başlayacak oyuncunun onu istediği
yere yerleştirmesi ile başlar.
- Bunun için kural herhangi bir oyuncu vuruş için sıra aldığındada
aynıdır.
3. Oyun Kuralları
Oyun sırası gelen oyuncu herhangi bir kırmızı topa vurmak
zorundadır.
Bir vuruşun geçerli
olabilmesi için:
- Beyaz topu deliğe sokmamış olmanız gerek.
- Beyaz topun ilk önce kırmızı topa vurması gerek.
- Sadece kırmızı toplar deliğe girmiş olması gerek.
Bunun dışında ne olursa olsun faul olur.
Kırmızı toplar
üzerinde yapılan vuruşlardaki kurallar:
- Eğer kırmızı toplar deliğe sokulamadı ise rakibinin sırası gelmiş
demektir.
- Eğer oyuncu kırmızı topları deliğe soktu ise o kadar puan alır. Bu
oyuncunun sonraki hareketi renkli toplara vurmaktır.
Bir vuruş , eğer sonraki geçerli top bir renkli top ise bu şu
durumlarda geçerlidir:
- Beyaz topun deliğe sokulmamış olması lazım.
- Eğer hala kırmızı top varsa sonra beyaz top önce renkli topa
vurursa.
- Eğer başka kırmızı top kalmadıysa renkli toplardan en düşük puanı
olana ilk vurulacaktır.
- Sadece beyaz top tarafından ilk vurulan top deliğe girmişse.
Diğer vuruşların hepsi fauldur.
Renkli toplara
vurulduğunda hangi zamanlarda geçerlidir:
- Eğer hiç bir top deliğe sokulmamışsa sonraki oyuncu rakibindir.
- Eğer renkli top deliğe sokulmuş ise, renkli topun puanı kadar
oyuncunun puanı yükseltilir. Oyuncunun sonraki hedefi kırmızı
toptur. Eğer masada kırmızı top yoksa sonraki top en düşük puanı
olan toptur.
4. Fauls
Eğer bir vuruş faul ise, diğer oyunuc penaltı puanı alır:
- Beyaz top deliğe sokulmuş ise 4 puan.
- Eğer beyaz top yanlış topa vurmuşsa o topun değeri kadar.
- Eğer yanlış top ilk deliğe sokulmuş ise o topun değeri kadar.
Eğer bir vuruş birden çok faule yol açarsa diğer oyuncu en yüksek
puanı alır.
Penaltı puanı minumum 4 dür.
5. Oyun Bitişi
Eğer masada sadece siyah top ve
- Sonraki legal vuruşla siyah top deliğe sokulmuş ise.
- Sonraki vuruş faul ise.
Üç Bant Kuralları
1. Bir sayı
alınabilmesi için
vuruş topunun en az üçbantı dolaştıktan sonra diğer toplara çarpması
gereklidir.
2. Topların
Yapışması Hali:
Oyuna devam edecek olan sporcunun topu diğer toplardan herhangi
birine yapışırsa sporcunun 4 seçeneği vardır.
a) Önce bantı görerek oynayabilir.
b- Yapışmayan topu önce görerek oynayabilir.
c) Topların açılmasını ve yerlerine konmasını isteyebilir.
d) Masse ile diğer yapışan topa çok az hareket vererek oynayabilir.
3. Topların Dışarı
Çıkması Hali:
Vuruşu yapıldığında toplardan herhangi biri dışarı çıktığında sayı
alınsa bile geçersiz kabul edilir. Oynama hakkı rakibe geçer. Dışarı
çıkmayan topların yeri kesinlikle değiştirilmez.
a) Top dışarı çıkmıştır. Bu durumda oyuna 2. top başlar.
b- Sadece 2. top dışarı çıkmıştır. Vuruşu 1. top yapmış ve rakibin
topunu dışarı atmıştır. Oyuna 2. top devam edecektir.
c) 2. ve 3. toplar dışarı çıkmıştır. Vuruşu 1. top yapmıştır. Oyuna
2. top devam edecektir.
d) 3. top dışarı çıkmıştır. Vuruşu 1. top yapmıştır. Oyuna 2. top
devam eder.
9 T O P KURALLARI
- 1'den 9'a kadar numaralandırılmış olan toplar ve beyaz top ile
oynanır.
- Toplar elmas biçiminde dizilir. Dizilişte her zaman en öne 1
numaralı top, ortaya da 9 numaralı top konur, diğer toplar rasgele
dizilir.
- Faullerde "çift atış" yoktur. Beyaz top faul atışında istenilen
yere konur ve oyuna devam edilir.
- Amaç her atışta beyaz topu öncelikle masadaki en ufak numaralı
topa temas ettirmektir.
- 9 numaralı topu kurallara uygun bir atışla deliğe sokan oyuncu
seti kazanır. Seti kazanmak için sadece 9 numaralı topu sokmak
yeterlidir.
- 8 top disiplininden farklı olarak bu disiplinde deklarasyon (topu
hangi deliğe atacağınızı söyleme) yoktur.
Başlangıç
Oyuna kimin başlayacağına bant atışı ile karar verilir. Her iki
oyuncu, kendi vurdukları topu karşı kısa banttan geri döndürerek
kendilerine yakın olan kısa banda mümkün olduğunca yakın bırakmaya
çalışırlar.Atışı her iki oyuncu da aynı anda yapmamış iseler, atışı
geç yapan oyuncunun diğer oyuncunun atışını izleyerek avantaj
sağlamaması için konulmuş bir kural vardır. Bu kurala göre atışı geç
yapan oyuncu, diğer oyuncunun topu karşı banda temas etmeden önce
atışını yapmış olmalıdır, aksi halde ilk atışı yapan oyuncu bant
atışını kazanır. En yakın bırakan oyuncu oyuna başlama ya da açılışı
rakibe verme hakkına sahip olur. Oyundaki süregelen her sete, bir
önceki seti kazanmış olan oyuncu başlar.
Diziliş
Toplar, 1 her zaman en önde, 9 ise her zaman ortada olacak şekilde,
bir elmas biçiminde dizilir. Diğer toplar ise rasgele dizilerek her
açılıştan sonra dağılımın farklı olması hedeflenir. 1 numaralı topun
çuhaya temas ettiği nokta, kısa ve uzun bantlardaki 2. noktaların
kesiştiği noktadır. (resim diziliş)Açılışı yapan oyuncu, beyaz topu
açılış yapacağı bölgedeki (uzun bantlardaki 2. noktalar arasındaki
çizgi ile sınırlanmış bölge) istediği herhangi bir yere koyabilir.
Nizami Olmayan
Atışlar (Fauller)
Nizami olmayan her atış veya hareketten sonra sıra rakip oyuncuya
geçer. Rakip oyuncu her faul atışında beyaz topu masa üzerinde
istediği yere koyarak devam etme hakkına sahiptir (açılış faulü
dahil).
- En az 1 ayak yere basmaksızın atış yapılması,
- Beyaz topun deliğe girmesi,
- Beyaz topun ilk önce masa üzerindeki en küçük numaralı top ile
temas etmemesi (topu görmemesi),
- Beyaz topun ilk önce masa üzerindeki en küçük numaralı topa temas
ettikten sonra hiçbir topun bant görmemesi (bant faulü kuralı),
- Masa üzerindeki herhangi bir topa temas edilmesi,
- Masa üzerindeki herhangi bir topun atış sonucunda masa dışına
çıkması - Masa üzerindeki herhangi bir topun bantları çevreleyen
bölgeye (küpeşteye) temas ederek masaya geri dönmesi, - Faul atışı
kullanacak olan oyuncunun, beyaz topu istediği yere yerleştirirken
istekanın ucu ile dürterek yapılan düzeltmeler (burada uç olarak
tarif edilen bölge nizami bir vuruşta istekanın top ile temas ettiği
bölgedir),
- İstekanın atış sırasında top ile birden fazla temas etmesi (araba
tabir edilen nizami olmayan vuruş),
- Açılış sırasında hiçbir topun deliğe girmemesi ve en az 4 topun
bant görme koşulunun gerçekleşmemesi (açılış faulü),
- Açılış sırasında beyaz topun deliğe girmesi (açılış faulü),
- Açılış sırasında herhangi bir topun masanın dışına çıkması (açılış
faulü), - Oyuncunun, beyaz topu bir engelin üzerinden zıplatmak
amacıyla, topun çok dibine vurarak zıplatması (kurallara uygun bir
zıplatma-“jump” atışı ile ilgili yakında bir bölümümüz olacak).Bu
atış ve hareketlerin tamamı faul olarak nitelendirilir ve sıra rakip
oyuncu faul atışı kullanır.
Özel Durumlar
- Oyuncu, sıradaki topu görmek kaydı ile başka bir topu (veya
topları) deliğe sokabilir. Bu durumda atışı yapmış olan oyuncu oyuna
devam eder. Eğer böyle bir atış sonucunda 9 numaralı topu deliğe
sokmuş ise, seti kazanmış sayılır.
- Açılış vuruşunda eğer 9 numaralı top deliğe girmiş ise seti
açılışı yapmış olan oyuncu kazanır.
- Açılış vuruşundan hemen sonra atış hakkına sahip olan oyuncu,
pozisyonu beğenmediği takdirde beyaz topu masa üzerinde istediği bir
yere atabilir (top sürme - "pushout" kuralı). Bu atışta top görmeme
ve bant faulü kuralları geçersizdir. Bu atış her setin açılış vuruşu
sonrasındaki ilk el için geçerlidir. Rakip oyuncu yeni oluşan
pozisyonu beğenirse atış yapma, beğenmez ise sırayı tekrar rakibe
bırakma hakkına sahiptir.
- Bir oyuncu bir sette üst üste 3 kez faul yaparsa o seti kaybetmiş
sayılır.
- 9 numaralı top masa dışına çıktığında ya da nizami olmayan bir
atışla deliğe girdiğinde diğer toplardan farklı olarak masaya tekrar
konur. Masaya konduğu nokta 1 numaralı topun açılışta konduğu yer
ile aynı noktadır, bir başka deyişle kısa ve uzun bantlardaki 2.
noktaların kesiştiği nokta.
- Bir oyuncu temkinli atış (safe) adını verdiğimiz atışı deklare
ederek (nizami bir atış olması kaydı ile) sırayı rakibe verebilir.
Bu atışın amacı genelde rakibe zor pozisyon kalmak ya da bir sonraki
pozisyonu oynamamak olabilir. Bu atışta oyuncu kendi toplarından
birini soksa bile sıra rakip oyuncuya geçer.
Duruş, Tutuş ve
Vuruş
Burada anlatacağımız bu 3 temel hareket, bilardoyu iyi ve istikrarlı
oynamak adına çok önemli hareketlerdir. Bu hareketlerin ideal
şekillerini anlatacağız, fakat bu 3 temel hareketteki ayrıntılar
kişiden kişiye göre değişiklikler gösterebilir. Dünya’da ve
Türkiye’de birçok başarılı bilardo sporcusunun bu ideal hareketlere
bağlı kalmadan da başarılı olabildiklerini görüyoruz.Yine de yeni
başlayan bir oyuncu iseniz, bu 3 temel hareketi ve ideal denebilecek
uygulamalarını öğrenmenizi tavsiye ederiz. Zamanla oyununuz
geliştiğinde bu hareketleri biraz daha özelleştirerek sizin için en
uygun “kişisel ayarlar”ı bulmanız mümkün.Duruş, tutuş ve vuruş
hareketleri birçok değişik pozisyonda farklılıklar gösterebilir.
Bizim anlatacağımız kurallar, masa üzerinde rahat bir pozisyonda
yapılan bir atış için geçerli olup, farklı durumlarda bu
hareketlerin farklı versiyonlarını uygulamanız gerekebilir.
Not:Aşağıda
tarif edilen hareketler, vuruş için sağ elinizi kullandığınız
varsayılarak anlatılmaktadır. Solak olan oyuncular için tam tersi
geçerlidir.
Duruş
Adından da anlaşıldığı gibi, vücudunuzun atış sırasında aldığı
pozisyona verilen genel addır.Ayaklarımızın arası 30-40 cm. aralıklı
olup, uzun boylu oyuncularda masaya daha iyi eğilebilmek için bu
mesafe artırılabilir. Vücudumuzu 3 noktadan (ayaklar ve masaya
koyduğumuz sol el) destekleyerek ağırlığımızı dengeleyebilmek için,
bu 3 nokta arasında mümkün olduğu kadar dengeli bir üçgen kurmak
gerekir.Pozisyon alırken önce iki ayağınız yan yana pozisyonda
durun, daha sonra sol ayağınız ile öne ufak bir adım attığınız
taktirde vücudunuz hafif sağa doğru dönecek ve sağ kolunuzun geride
istekayı rahat hareket ettirmesi için yer kalacaktır. Sol ayağınız
öne adım attığınız için pozisyona bakar şekilde duracaktır. İki ayak
arasındaki açı 45 derece veya buna yakın bir açı olmalıdır.
Sol kolunuzu masaya yerleştirirken belinizi kırmamaya çalışın,
kolunuzu masa üzerinden bir şey alıyormuş gibi uzatın. Bu size sol
kolunuz için en ideal pozisyonu sağlayacaktır. Amaç, vuruş sırasında
vücudun en rahat pozisyonda olmasını sağlamaktır. Böylece vuruş
sırasında hem daha az enerji tüketmiş, hem de dikkatimizin atışa
odaklanmasını sağlamış oluruz.İstekanın ideal pozisyonu ise oyun
branşına göre farklılıklar gösterebilmektedir. İstekanın doğrultu
olarak ideal pozisyonu, iki gözümüzün arasından, yani çenemizin
ortasından geçmesidir. 3-bant disiplininde isteka ile çene
arasındaki ideal mesafe yaklaşık olarak 15-20 cm. civarındadır. Buna
karşın diğer cepli bilardo disiplinlerinde bu mesafe milimetreler
mertebesine inmektedir. Hatta atış sırasında istekayı çenesine
sürterek oynayan oyuncular da vardır. Bu farklılık oyun sırasındaki
perspektif hesaplamalarının farklılığından kaynaklanmaktadır.
Tutuş ve Vuruş
Genel olarak vuruş hareketinin sağlıklı bir şekilde
gerçekleştirilebilmesi için istekanın hakimiyeti adına yapılan el ve
kol hareketlerinin bir bütünüdür diyebiliriz.Sol elimizi avuç içimiz
masaya gelecek şekilde yerleştirerek istekanın ön kısmının (şaft)
kontrolünü sağlamak gerekir. Sol elimizi şekillendirerek istekanın
kayması için verdiğimiz şekle köprü adı verilir.
Kapalı köprü
örnekleri
Köprü çeşitleri açık ve kapalı olmak üzere ikiye ayrılır. Kapalı
köprü daha çok istekanın top üzerindeki (özellikle falsolu ya da
hızlı, kontrol gerektiren atışlarda) hakimiyeti için kullanılır.
İşaret ve başparmağımızı bir kafes şeklinde hazırlayarak bu iki
parmak arasında istekanın rahatça kaymasını sağlamamız gerekir.
Açık köprü
örnekleri
Açık köprüde ise daha iyi bir görüş alanı sağlanmakla beraber, bu
köprü daha çok doğrultu ile ilgili hassas ayar yapılan atışlarda
kullanılır. Sol kolumuzun da mümkün olduğu kadar düz olması ve
dirsekten kırılmaması, sağlam bir tutuş için gerekli şartlardan
biridir.Açık köprü daha çok cepli bilardo dediğimiz pool, snooker
gibi oyunlarda kullanılır. Kapalı köprü ise özellikle 3-bant
disiplininde çok sık gördüğümüz bir kullanım şeklidir.
Vuruş
Her ne kadar sağ elin istekayı tutuşu ile ilgili ayrıntılar tutuş
başlığı altında gibi düşünülse de, bu ayrıntılar düzgün bir vuruş
yapılabilmesi için çok önemlidir. O yüzden bu başlık altında
anlatmayı tercih ettik.
İstekanın vuruş
sırasında düz bir hareket yapması için sağ kolun düzgün çalışması
gerekir. Bu sebeple dikkat edilecek noktalar:
Sağ kolumuzun sadece dirsekten ele kadar olan kısmı çalışmalı, omuz
hareketsiz olmalıdır.Sağ dirsekle sağ el arasındaki doğrultunun yere
dik olması gerekir. Tam arkadan bakıldığında sağ kolumuz sağa ya da
sola yatık olmamalıdır.İstekanın ucunun vuruş sırasında topla ilk
temas ettiği anda, dirsekle el arasındaki doğrultu, istekaya mümkün
olduğu kadar dik olmalıdır. Yani bu pozisyon sırasında sağdan
bakıldığında, kolumuz öne ya da arkaya yatık olmamalıdır.
Vuruş öncesinde yapılan istekanın gidip gelme hareketine limage (limaj)
adı verilir. Bu hazırlık hareketi sırasında istekanın ucu mümkün
olduğu kadar topa yakın noktalarda durdurulmalıdır. Böylece gerçek
vuruşa çok yakın bir canlandırma gerçekleştirmiş ve daha sağlıklı
bir vuruş yapmış oluruz.Alman Billardspiel, Fr. Billiard, İng.
Billiard. Üstüne çuha gerilmiş, arduvazla kaplı dikdörtgen bir
masada, istaka denen uzun bir sopa ve değişen sayıda toplarla
oynanan çeşitli oyunlara verilen ad. Masanın kenarlarına içten
yerleştirilmiş kauçuk bantlar da aynı kumaşla kaplanır. "Karambol"
da denen Fransız bilardosu deliksiz masada oynanır. İngiliz
bilardosu snooker ve öteki delikli bilardo oyunları her köşesinde ve
uzun kenarlarının ortasında birerden toplam altı deliği bulunan
masada oynanır.Bilardo ilk defa 15. yüzyıl ortalarında Fransa'da
oynanmaya başlandı. Sonraki yüzyıllarda çeşitli Avrupa ülkelerinde
ve ABD'de yaygınlaştı. Bilardo çeşitleri temeldeki benzerliğe rağmen
değişik oyun kaidelerine göre oynanır. Üç bantlı bilardo, Fransız
bilardosu, çizgili bilardo, delikli bilardo, rotasyon, snooker,
çanak, golf bilardosu, beyzbol bilardosu, bogatel, şans ègal gibi
çeşitleri vardır.
Bilardonun
Tarihçesi
Bilardo ile ilgili en eski tarih ve iddia,ünlü filazof Anacharsis'in
M.Ö.400'de Yunanistan'da bilardoya benzer bir oyun gördüğünü
söylemesidir.Ünlü yazar
Shakespare'in,bir
eserindeki Cleopatranın cariyesi Charmian'a "Hadi gel bilardo
oynayalım" diye hitap etmesi, bu dönemde bilardonun bilinmekte
olduğu anlamını çıkarmamızı sağlar.Bilardonun başlangıç tarihi ile
ilgili çok kesin bulgular bulunmamaktadır. Bu konuda en eski tarih
ile ilgili çok kesin bulguluar bulunmamaktadır. Bu konuda en eski
tarih vi eddia, filozof Anacharsis M.Ö.400’de Yunanistan’da
bilardoya benzer bir oyun gördüğünü söylemesidir.
M.S. II. yy’da İrlanda Kralı “Catkıre MORE”un öldükten sonra
prinçten yapılmış 55 top ile aynı malzemeden masa ve ıstakalar
bırakmış olduğu yazılı kayıtlarda bulunmaktadır. Ünlü İngiliz yazar
Shakespeare’in bir eserindeki Cleopatra’nın cariyesi Charmian’a
“Hadi gel bilardo oynayalım” diye hitap etmesi, bu dönemde
bilardonun bilinmekte olduğu anlamını çıkarmamızı sağlar.Bazı
yazarlar, Fransızca “billie” (top) kelimesinin türevi olarak kabul
ederek, bilardonun menşeini bu ülke olarak kabul ederler. Birçok
yazar da İngilitere kökenli olduğunu ve yerde toplar ve sopalarla
oynanan Pall Maill adlı oyundan türediğini söyler. Fransa kralı 16.
Louis zamanında saraylarda büyük ilgi görmeye başlayan bilardo
sporu, oldukça ilginç bir gelişim süreci yaşamıştır.19.yy’ın
sonlarına doğru delikli ilk örgütlenmeler, ilk kulüpler İngilitere
ve Amerika kökenlidir. Ancak 3 toplu ya da deliksiz bilardo ilk
kulüp 1891’de Stutgart’da kuruldu. 1911 yılında bir çok kulüp
yanyana gelerek Alman Amatör Bilardo Birliği’ni oluşturdu. Günümüzde
DBU (Alman Bilardo Federasyonu) adını alan bu kuruluş, CEB (Avrupa
Bilardo Konfederasyonu)’nun da temelini oluşturmuştur
Istaka:
18.yy sonlarına kadar bilardo golf sopalarına benzer bir tarafı
geniş "çoban sopaları" ile oynanıyordu.Daha sonra insanoğlu ince
uçlu ıstakalarla spot vuruşu yapmayı öğrendi.1777 tarihi bu nedenle
ıstakanın bulunuş tarihi olarak bilinir.
Tebeşir:
Istakanın topa vurarken çıtlaması olayının önüne geçilememişti. 1818
yılında bir bilardo ustası olan İngiliz John Carr,hap kutularının
içini bildiğimiz yumuşak tebeşirle doldurup satmaya başladı.
Kösele-Uç:
Bir Fransız olan Monsieur Mingaud siyasi bir suçtan dolayı hapse
girdiğinde bilardo oynamasına izin veriliyordu. Istakanın ucundaki
bir arızayı gidermeye çalışırken ayakkabısının köselesini kullanmış
ve bu uğraş ilk kösele ucun icadına yol açmıştır.Topa faso ve kleps(çektirme)hareketinin
verilebilmesini sağlayan bu icadın tarihi ise 1825 olarak kabul
edilmektedir.Bilardo açik alanda oynanan bir oyun olarak 14. yy'da
ortaya çıktı. Çeşitli kaynaklara göre ilk bilardo masası 1470'te
görüldü. Oyunun yaygınlaşması ise Louis 14'un saltanat döneminde
gerçekleşti. Oyun halk arasında da sıkça oynanmaya başladı ve
bilardo üzerine ilk kitaplar 17.yy'da İngiltere ve Fransa'da
yazıldı.Oyunda kullanılan sopaların ucu kıvrıktı ve "bilardo" diye
adlandırılıyordu. Eskiden ıstakalar ince değildi ve kalın uç
yüzeyleri topları ıskalamamayı sağlıyordu. Oyunda ıstaka dışında "mace"
adı verilen ve hokey sopasına benzeyen yardımcı aracılar da
kullanılıyordu, fakat banta yakın toplarda vuruşu zorlaştırdığından
bunların kullanımından vazgeçildi. Istakalarda en büyük gelişme,
1818'de koşeli uç ve tebeşir kullanımının başlamasıyla gerçekleşti.
Iki parçalı ıstakalar ise ilk kez 1829'da üretildi. 1834'te arduvaz,
1845'te kauçuk bantlar bilardo masasına uygulandı ve daha sonra
merkezi ağırlık merkezi ile coğu zaman farklı olan fildişi topların
yerine sentetik toplar kullanılmaya başlandı.
Bilardoda kullanılan araçlardaki tüm bu teknik gelişmeler, bu zamana
kadar delikli masalarda oynanan oyun türünün dışında, oynanması daha
güç olan karambol ve üç bant gibi disiplinlerin ortaya çıkmasında
büyük rol oynadı. 2. Dünya Savaşı'ndan önce Avrupa, Asya ve Latin
Amerika'da hala popüler olan karambol bilardo, ABD'de yerini üç bant
bilardoya bıraktı. 1910 yılından 1950'lere kadar üç bant bilardoda
üç Amerikalı söz sahibiydi. Bunlar Jake Schaefer, Welker Cochran ve
Willie Hoppe'tu. Amerikalıların uc banttaki bu üstünlüğüne 1962'den
beri uluslararası turnuvalarda büyük başarılar kazanan, kendi atış
sistemlerini geliştiren ve tüm zamanların en iyi oyuncusu olarak
gösterilen Belçikalı Raymond Ceulemans son verdi.
GENEL KURALLAR
1. Müsabakalar artistik hariç tüm branşlarda, bant atışıyla başlar.
Topu kısa banta yakın bırakan oyuncu, oyuna başlama veya rakibini
başlatma hakkına sahip olur. Bant atışını kazanan oyuncu, top seçme
hakkına da sahip olacaktır.
2. Tüm branşlarda aşağıda belirtilen kurallar faul olarak kabul
edilip, oynama hakkı rakip oyuncuya geçecektir. Faullü vuruş
sonrasında sayı olsa bile geçersiz sayılacaktır.
a) Toplardan herhangi biri hareket halindeyken yapılan vuruş
geçersizdir.
b) Oyuncunun toplardan herhangi birine elinin, kolunun veya
kıyafetinin (kazak, gömlek, kravat, v.s.) temas etmesi, ya da
tebeşir düşürerek toplara temas ettirmesi fauldur. Oynama hakki
rakibe geçecektir.
c) Toplardan herhangi biri masa dışına çıkar veya kupesteye temas
ederek masa içine düşerse fauldur. Oynama hakkı rakibe geçer. Sayı
alınmışsa geçersizdir.Çıkan top ıstaka topu dışında bir topsa orta
noktaya yerleştirilir. Eğer ıstaka topu masa dışına çıkmışsa açılış
bölgesinin ortasına yerleştirilir. Ender görülebilecek bir durum
olan üç topun birden çıkması halindeyse acılış yapılmaz, kırmızı top
açılıştaki yerine, rakip oyuncunun topu orta noktaya, istaka topu
ise açılış bölgesinin ortasina yerleştirilir.
d) Yanlış topla oynandığında sayı geçersizdir. Oynama hakkı rakip
oyuncuya geçer.
e) Atış yapılacak topun diğer toplardan birine yapışması halinde,
yapışan top görülerek oynanamaz. Böyle bir durumda yapışan topun
fazla hareket etmemesi koşuluyla pike veya brikol atılabilir.
3. Bant atışı ile birlikte toplara hakemden başkası dokunamaz.
4. Oyun süresince normal mola süresi 3 dakikadir. Bu mola hakkı
maçın ortalarında hakem tarafından oyunculara iletilir. Taraflardan
sadece birinin isteği ile bu yasal mola hakkının kullanılması
zorunludur. Bunun haricinde bir sebeple mola isteği, hakemin
insiyatifine bağlıdır. Hakem oyunu fazla geciktirmeden bitirmek
zorundadir.
5. Rakip oyuncu vuruş yapmak üzere iken, konsantrasyonunu
bozabilecek gürültüler (tebesir sürmek, istaka ucu zımparalamak
v.s.) yapılmamalıdır.
6. Rakibin oyunu oturarak izlenmelidir.
7. Müsabakalarda her oyuncu kendi tebeşiri ile oynamalı ve sıra
kendisinde değilken tebeşirini masada bırakmamalıdır.
8. Müsabaka boyunca mecbur kalınmadıkça rakiplerin birbirleri ile
konuşmaması gerekir. Sorunlar ya da istekler sadece hakem aracılığı
ile çözülmelidir.
9. Tertip komitesince belirlenecek kıyafet zorunluluğuna uymak
gerekmektedir.
