<<
GERİ DÖN
Kamerun
Yaunde, 1,430,000 lik nüfusuyla Kamerun`un başkenti ve
Duala`dan sonra en büyük 2. kentidir. Ülkenin merkezinde deniz
seviyesinden 750 m yükseklikte bulunur.
Fransızca, Fransızca Hint-Avrupa dillerinden, Fransa ve Fransız
uygarlığının etkilediği toplumlar tarafından kullanılan dil.
İngilizce, yerli diller DİNİ: İngiltere kökenli bir dil olan
İngilizce ABD, Avustralya, Yeni Zelanda, İrlanda, Güney Afrika ve
Kanada gibi pek çok ülkede ana dil olarak kullanılıyor. İngilizce
380 milyon kullanıcısı ile dünya üzerinde en çok konuşulan 3.
dildir. (Çince ve Hintçe'den sonra)
İslamiyet, Arapça "selem" kökünden alınmış olan İslam (Arapçası
???????,), sözlükte, "itaat etmek, boyun eğmek, teslim olmak,
kötülüklerden salim bulunmak, selamete ulaşmak" vb. anlamlara gelen
bir mastardır. İslam Hz. Muhammed (s.a.v)'e Allah tarafından vahiyle
bildirilen son ve kâmil dinin adıdır. Bu dine uyanlara Müslüman
denir.
Hıristiyanlık, "Hıristos" da denen (Yunanca "khristos",
kutsanmış'tan) İsa Peygamber'e inananların ve öğretisini
benimseyenlerin dinidir. İsa, Roma imparatoru Augustus zamanında
Yahudiye'de (bugünkü Filistin), Beytüllahm'da Hz. Meryem'den doğdu.
30 yıl kadar sonra, Kudüs'te İmparator Tiberius'un saltanatı
döneminde çarmıha gerilerek öldürüldü.
Mesaimin kapsamı ve özgünlüğüyle ilgi çeken İsa, Hıristiyanlarca
İncili, yani sınırsız bir merhamet yoluyla insanların nasıl
kurtulaca
Animizm PARA BİRİMİ: Kamerun Frankı
On beşinci yüzyılda Psikolojik olaylarda olduğu gibi hayatla ilgili
olayları da düşünen bir ruhun yönettiğine inanan sistem (Stahl
doktrini). Stahl'ın animizmi hem mekanizme hem de vitalizme
karşıdır;
Portekizli denizci Portekiz Avrupa’nın güneybatı ucundaki İber
Yarımadasında yer alan ve etrafı İspanya ve Atlas Okyanusu ile
çevrili bir ülke. 36°58’ ve 42°09’ kuzey enlemleriyle 6°11’ ve 9°30’
batı boylamları arasında kalan Portekiz’in kuzeyden güneye uzunluğu
560 km, genişliği de 215 km’dir.
Fernando Poo’nun kıyılarını görmesiyle keşfedilen Kamerun’a
Avrupalılar 17. yüzyılda yerleşmeye başladılar. Kıyı kesimlerdeki
kabileler, Avrupalıların iç kesimlere sızmalarına yardım ettiler.
İlk olarak Almanlar ülkeyi ele geçirdiler. 1916’ya kadar Almanların
elinde kalan Kamerun, Alman, Almanya vatandaşlık|vatandaşlığını
almış veya Cermen ırkından gelen ve genellikle Orta Avrupa`da
yaşayanlara ithaf edilen bir sıfattır.
Birinci Dünya Savaşı sonrası Birinci Dünya Savaşı, 1914 yılında
Avrupa'da başlamış, ancak dünyanın dört bir yanındaki ülkelerin
katılması ve diğer kıtalardaki sömürgelere de yayılması nedeniyle
"dünya savaşı" olarak adlandırılmıştır. 1914'te başlayan savaş 1918
yılında sona ermiştir. 30 Ekim 1918'de Osmanlı Devleti Mondros
Mütarekesi'ni imzalayarak savaştan çekildi.
İngiltere ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı,
İngiltere Avrupa’nın kuzeybatı kıyısında yer alan Britanya Adalar
Topluluğu üzerinde, dört ülkeden müteşekkil bir devlet. Bu adalar
topluluğu Büyük Britanya ve İrlanda Adalarıyla birlikte, 5000 küçük
adadan meydana gelmiştir. Batısında İrlanda Denizi, doğusunda Kuzey
Denizi, kuzeyi, güneybatısı ve kuzeybatısı Atlas Okyanusu ile
çevrilidir.
Fransa’nın, Almanya’nın Afrika’daki sömürgelerini ele geçirme
çalışmaları sonucu aralarında paylaşıldı. Ülkenin onda dokuzu
Fransız, onda biri de İngiliz hâkimiyetine girdi. 1959 yılında iç
yönetimde bağımsızlığını kuran Kamerun, 1960’da ise yapılan halk
oylamasıyla tam bağımsızlığını kazandı. 1961’de İngiltere
yönetimindeki parçası Batı Kamerun’da, Kamerun Cumhûriyeti ile
birleşti. 1972’de yapılan bir referandum neticesinde yürürlüğe giren
yeni anayasayla federal yönetimden, merkezî bir yönetime geçildi.
1984’te askerî darbe girişimi başarısızlıkla neticelendi.
Bağımsızlığını kazandıktan otuz iki yıl sonra 1992’de ilk kez çok
partili seçimler yapıldı. 11 Ekim 1992’de yapılan Başkanlık
seçimlerini Biya kazandı. Başkanlık seçimlerine hîle karıştırıldığı
gerekçesiyle şiddetli gösteriler oldu. Fiziki Yapı
Yeryüzü şekli bakımından değişik yapı gösteren Kamerun üç bölgeye
ayrılarak incelenmektedir:
Güney Kamerun; Fransa Cumhuriyeti (Fransızca:République Française)
ya da kısaca Fransa, Belçika, Lüksemburg, Almanya, İsviçre, İtalya,
Monako, Andorra ve İspanya ile komşu olan, Batı Avrupa'da ülke.
Avrupa Birliği'nin kurucu üyesidir.
Atlas Okyanusu kıyılarının nehirlerinden haliçlerle devam eden yer
yer sazlık ve mangrov adı verilen bataklık bitkilerile kaplı, sıcak,
yağışlı ovalar uzanır. Güney ve doğu boyunca nehir yatakları ile
parçalanmış, yüksekliği kuzeye doğru 1000 m’yi bulan yaylalar bu
bölgenin başlıca yer şekilleridir. Güneybatıdan başlayan sarp
kırıklar kuzeydoğuya doğru uzanırlar. Burada yanardağlar vardır.
Eskiden İngiliz Kamerun’u olan bu topraklarda bulunan ve bir
yanardağ olan Kamerun Dağı, denizden az içeride 4070 m yüksekliğe
sâhiptir ve hâlen faaliyettedir.
Orta Kamerun; kuzeybatı sarp kırıkları ile çevrili olan bir
yayladır. Yüksekliği 800-1500 m arasında değişir.
Kuzey Kamerun; Ova, Mandasa Dağları ve kuzeye doğru Çad Gölüne kadar
olan kısmı içine alan bir bölgedir. Göllere doğru uzanan bu yer
ülkenin, Afrika’nın iç kısımlarına uzanan kısmıdır. Ülkenin önemli
nehirleri arasında Atlas Okyanusuna dökülen Nyong, Samağa Canpo ve
Dya nehirleri bulunur.
İklim
Kamerun yeryüzü şekilleri gibi iklim yönünden de değişiklik
gösterir. Ülkede genel olarak ekvator iklimi hüküm sürer. Kuzeye
gidildikçe iklim kuraklaşır. Orta Kamerun’da bol yağış olmasına
rağmen 5 ile 7 ay süren bir de kurak mevsim vardır. Güney kesimi
dünyânın en çok yağış alan bölgesinden biridir. Yıllık yağış
ortalaması 10 m’yi bulur.
Tabiî Kaynaklar
Bitki örtüsü ve hayvanlar
Güney kesimi ve kıyı şeridi gür Ekvator ormanları ile kaplıdır. Orta
kısımda ise savanlar ve küme ağaç topluluklarına rastlanır. Kuzey
kesiminde dikenli ağaçlar ve bitkiler çöle geçişi sağlar. Güney
kesiminde ormanların yanında sazlık ve manğrov adı verilen bataklık
bitkileri ile kaplıdır. Tropikal ormanları bulunan ülkede; fil,
şempanze, goril, zürâfa, antilop, aslan gibi yabanî hayvanlar
bulunur.
Mâdenler
Yeraltı kaynakları bakımından fakir olan Kamerun’da kaserit, titan
oksidi, Duala bölgesinde de petrol bulunmaktadır. Bunun yanında
altın, alüminyum ve kalay da bulunur. ATLAS OKYANUSU Alm.
atlantischer Ozean, Fr. Océan Atlantique, İng. Atlantic Ocean.
Dünyanın ikinci büyük denizi. Büyüklük bakımından Büyük Okyanustan
sonra gelir. Doğusunda Avrasya ve Afrika, batısında Amerika (kuzey
ve güney) bulunur. Bu okyanus, eski dünya ile yeni dünyayı
birbirinden ayırır.
Bazıları Kuzey Buz Denizi ile Antarktika Okyanusunu da Atlas
Okyanusuna dahil ederler. Umumi kanaat, Kuzey Buz Denizi ile
Antarktika Okyanusunun buraya dahil olmadığı
Gümüş, Alm. Silber (n), Fr. Argent (m), İng. Silver. Kimyâda simgesi
Ag olan, beyaz, parlak, kıymetli bir metalik element. Atom numarası
47, atom ağırlığı 107,87’dir. Erime noktası 961,9°C, kaynama noktası
1950°C ve özgül ağırlığı da 10,5 gr/cm3tür. Çoğu bileşiklerinde +1
değerliklidir. Ag sembolü Lâtince argentum kelimesinden gelir.
bakır, Alm. Kupfer, Fr. Cuivre, İng. Copper. Sembolü Cu olan bir
metal. Kırmızı renklidir. Takriben M.Ö. 8000 yıllarında kullanıldığı
bilinmektedir.
Özellikleri: Periyodik cetvelde 1B grubundadır. Hakiki metal olup,
eksi değerleri yoktur. Gümüş ve altın ile aynı gruptandır. Atom
numarası 29, Atom ağırlığı 63,546’dır. tungsten, elmas yatakları da
tesbit edilmiştir.
Nüfus ve Sosyal
Hayat
Kamerun’un nüfûsu 15.746.179’dir. Halkın büyük kısmını Bantular
meydana getirir. Kamerun’da 24 değişik dili konuşan 200 civârında
kabile vardır.
Halkın büyük kısmı ülkenin doğu kesiminde ve kırlık bölgelerde
yaşar. Başlıca kabileleri arasında Kirdi, Fuble ve Bamilikeler
bulunur. Yaounde ve Douala önemli şehirlerinden ikisidir.
Din
Halkın % 40’ı Afrika kabilesinin ananevî dîni olan Animizm’e
bağlıdır. Halkın % 35’lik kesimi Hıristiyandır. Müslümanlar toplam
nüfûsun beşte birini teşkil etmelerine rağmen, İslâmiyet hızla
yaygınlaşarak dinamik bir görünüm arz etmektedir.
Eğitim
Ülkede okullar devlet, misyonerler ve bâzı özel kişiler tarafından
kurulmuştur. Devlet okulları ücretsizdir. Devlet diğer okullara
devam edenler için de para yardımı yapmaktadır. Okuma-yazma oranı
düşük olmasına rağmen, yeni neslin çoğunluğu okula gitmektedir. İlk
ve orta öğretim yapılan yüzlerce okulun yanında yüksek okullar ve
başşehirde bir üniversite vardır.
Siyasî Hayat
Federal bir cumhûriyet olan Kamerun, Cumhurbaşkanı ve 120 üyeli
meclis tarafından yönetilmektedir. Federal meclisin üyelerinin
yarısı doğrudan doğruya halk tarafından, yarısı ise federe
devletlerin meclisleri tarafından seçilir. Federal meclis tarafından
5 yıl için seçilen Cumhurbaşkanı aynı zamanda başbakandır.
Ekonomi
Tarım:
Ekonominin tarıma dayandığı ülkede en önemli ürünler arasında kakao
başta gelir. Bunun yanında kahve, pamuk, muz, pirinç, kauçuk da
dışarıya satılacak kadar yetiştirilir. Ayrıca susam, Alm. Diamant
(m), Fr. Diamant (m), İng. Diamond. Saf karbondan meydana gelen,
bilinen en sert madde. Karbon elementinin bir modifikasyonu grafit,
diğeri ise elmastır. Elmasın saf karbon olduğu ilk olarak Fransız
kimyâcı Lavoisier tarafından aydınlatılmıştır. Lavoisier, elması
yakmış ve yanma gazının sâdece karbondioksit olduğunu görünce
elmasın karbon olduğu hükmüne varmıştır.
çay, Çay (Camellia sinensis), çaygiller (Theaceae) familyasından
anavatanı, batıda Assam-Birmanya sınırı boyunca uzanan Nagaland,
Manipur ve Lushai tepeleri, doğuda Çin ve güneyde Birmanya ve
Tayland tepelerinden Vietnam içlerine kadar uzanan bölgeler arasında
kalan yelpaze biçimli bir alanın oluşturduğu kabul edilen çalı türü.
baharat, Baharat, Bitkilerin çoğunlukla yaprak, tohum gibi
kısımlarının kurutulması, toz haline getirilmesi, ufalanması veya
benzeri kimi işlemlerden geçirilmesi ile elde edilen yemek
tatlandırıcılarının genel adıdır.
şeker kamışı.
mısır ve patetes de yetiştirilir. Ülkenin orta kısımlarında sığır
sürüleri bulunur.
Ormancılık:
Ülke topraklarının üçte birinin ormanlarla kaplı olması sebebiyle
bol miktarda kereste elde edilir. Yıllık ortalama 12 milyon metreküp
kereste üretimi yapılır.
Balıkçılık:
Atlantik Okyanusu ve iç sularda yapılan balıkçılık ile ortalama
senede 70 bin ton balık avlanır.
Sanayi:
Ülke sanâyii son yıllarda gelişmiştir. Çıkarılan boksitin işlendiği
bir alüminyum fabrikası vardır. Bunun yanında çimento, şeker, sabun,
ayakkabı, besin maddeleri ve sigara fabrikaları vardır. Son yıllarda
bulunan petrol ekonominin hızlanmasına sebeb olmuştur.
Ticâret:
Kamerun’un dış ticâreti genel olarak iyi bir görünüm arz eder.
İthâlât, ihrâcâttan fazla olduğu halde, son yıllarda artan petrol
gelirleri bu farkı kapatan bir faktördür.
Dışarıya kahve, kakao, ham petrol ve kereste satar; dışardan ise
sanayi ürünleri alır. En fazla ticâreti Fransa ile yapar. Bunu
Hollanda ve ABD tâkib eder.
Ulaşım:
Ülkede ulaşım 52.500 km’lik karayolu ve 1104 kilometrelik demiryolu
ile sağlanır. Karayollarının ancak 3200 km’si asfalttır. Ülke, 44
gemiden meydana gelmiş deniz ticâret filosuna sâhiptir. Önemli
limanları Duala ve Kribi’dir. Kamerun’un, Duala’da bir
milletlerarası havaalanı ve Yaunde ve Garoua’da iç hat seferleri
yapılan birer havaalanı vardır.
