<<
GERİ DÖN
Kozmetik Sözlüğü
A
AFTER SUN MOISTURIZER:
Günes sonrasi nemlendirici.
AHA (Alfa-Hidroksit Asit):
Çogu meyvelerden elde edildigi için "meyve asitleri" olarak da
adlandirilir. Cilt bakiminda güçlü bir yaslilik önleyicidir. Düsük
konsantrasyonlarda, ölü hücreleri yok eder, yumusak ve taze bir cilt
olusturur. Orta ve yüksek konsantrasyonlarda ise kirisiklarin
azalmasi için elastin ve kolajen üretimini uyarir.
ALBÜMIN:
Yumurta akinda bulunur ve ciltte bir tabaka birakir.
ALDEHIT:
Alkolleri oksitlendirme veya asitleri indirgeme yolu ile elde edilen
uçucu bir sivi.
ALKALIN:
Ph degeri 7den büyük olup asit olmayan madde.
ALLANTOIN:
Iyilestirici ve rahatlatici etkileri oldugu söylenen botanik bir
madde . Cilt bakımı için kullanilan kremlerde kullanilan bir madde.
ALLERGEN ( Allerjen
):
Alerjik reaksiyona neden olan madde.
ALOE VERA:
Tahris önleyici ve rahatlatici etkileri vardir. Ancak, aloe degisken
bir madde oldugundan, bu yararlari için aloe veranin taze
bitkisinden veya sikica kapatilmis koyu bir kapta sogutularak
korunulan saf bir aloe ürününden elde edilir.
ALTHEA:
Cilt için yumusatici ve rahatlatici etkileri oldugu söylenen bir
kök.
AMINO ASIT:
Proteinler amino asitlerden olusur. Cilt bakim ürünlerinde, pek çok
çesidi bulunan bu madde, su tutucu ajan olarak kullanilir. (Bknz:
Protein)
ANTI-ÂGE ÜRÜNLER:
Cildin yaslanma sürecini yavaslatan ürünler. Yenileyici ve besleyici
etkiye sahip olan bu ürünler erken yaslanmaya karsi cildi
güçlendirip korur.
ANTIBAKTERIAL:
Özellikle yüzde kusurlar olusturan bakteriler olmak üzere, her tür
bakterinin olusmasini engelleyen maddeler.
ANTI-CERNE:
Göz alti morluklarini, yüzdeki renk farkliliklarini, sivilce ve
pürüzleri gizlemek için kapatici.
ANTIOKSIDAN:
Oksijen, günes isini veya herhangi diger bir kaynagin zararli
etkilerini azaltabilen maddedir. Ancak, antioksidanlarin kirisiklari
önledigi konusunda herhangi bir kanit yoktur; bunlarin cilt üzerinde
öncelikli etkileri iltihap ve kizarikliklari azaltmalaridir.
Antioksidanlar birçok bitki özü, vitaminler ve sentetik maddeler
içerir.
ANTI-RIDES ÜRÜNLER:
Kirisik giderici ürünler. Ciltteki sarkmalari toparlar, cilt
tabakalarini derinlemesine yeniler ve kirisikliklari siliklestirir.
APRÈS-SOLEIL
HYDRATANT:
Günes sonrasi nemlendirici.
AROMATERAPI:
Bedensel rahatlama saglamak için vücut bakiminda temel yaglarin
kullanilmasi.
ASKORBIK ASIT:
Solüsyon halinde degisken sayilan ve cilt kizarikligina sebep veren,
C vitamininin bir türüdür.
AUTO-BRONZANT:
Günessiz bronzlastirici.
AZULENE:
Alman papatyasindan elde edilen ve yatistirici özellikleri olan bir
ajan.
B
BARIUM SULPHATE:
Kozmetikte beyazlatci bir ajan olarak kullanilan bir mineral. Cildi
tahris etme olasiligi vardir.
BENTONITE:
Kozmetikte emici olarak kullanilan kile benzer bir materyal. Cildin
kurumasina sebep olabilir.
BENZEPHENONE-3:
"Oxybenzone" olarak da adlandirilir. Günesin UVB ve bazi UVA
isinlarina karsi koruyucu olarak kullanilan bir ajan.
BENZOIK ASIT:
Cilt bakim ürünlerinde kullanilan bir prezervatif (koruyucu). Diger
bazi prezervatif maddelere oranla daha az tahris edici sayilir.
BENZOYL PEROXIDE:
Akne tedavisinde sikça kullanilan anti-bakteriyel bir madde.
BETACAROTEN:
Potansiyel iyi bir antioksidan.
BETA-GLUCAN:
Cildin dogal defans mekanizmasini güçlendirdigi rapor edilen ve
mayadan elde edilen yeni bir madde.
BETA-HIDROKSIT:
Alfa-hidroksitten daha ufak bir molekül boyuna sahip olan arindirici
bir ajan.
BIOFLAVONOID:
Genellikle narenciye bitkilerinden elde edilen ve antioksidan,
yatistirici etkileri olan bir madde.
BIOTIN:
Diger adiyla H vitamini. Vücutta, bazi bagirsak bakterileri
tarafindan üretilen ve suda eriyebilen bir vitamindir. B kompleks
grubundan olan bu vitamin metabolizmadaki karbonhidratlarin,
yaglarin ve amino asitlerin ihtiyacidir. Yüzeysel uygulamada cilt
için yarari bulunmamistir.
BOTOX:
Botulinum toxininin ticari adi. Az miktarlarda kullanilarak belli
bir süre için kaslari felç ederek kirisiklik ve çizgilerin
giderilmesinde kullanilan madde.
C
CALCIUM ASCORBATE:
C Vitamininin bir sekli; yüzeysel veya içilerek kullanimiyla ilgili
çok az bilimsel arastirma vardir.
CALCIUM CARBONATE:
Kozmetikte emici olarak kullanilir. Günlük kullanimda tebesir olarak
anilir.
CALCIUM GLUCONATE:
Kalsiyum vücut için gerekli bir mineraldir. Az da olsa, yapilan
arastirmalar yüzeysel uygulamalarda bu mineralin iyi bir iltihap
giderici (anti-enflamatuar) ve tedavi edici oldugunu göstermistir.
CALENDULA:
Iyilestirici, yatistirici ve antiseptik etkileri oldugu bilinen bir
yumusatici. Kuru cildin tedavisinde kullanilir.
CERAMIDES:
Ciltte dogal olarak bulunan ve koruyucu bir set olusturarak su
kaybina mani olan madde. Bu madde sentetik olarak da üretilerek cilt
bakim ürünlerine katilmaktadir.
CITRONELLA YAGI:
Sabun ve deodorantlarda yaygin olarak kullanilan bir antiseptik.
Böcek savar etkisi de vardir.
CONCEALER:
Göz alti morluklarini, yüzdeki renk farkliliklarini, sivilce ve
pürüzleri gizlemek için kapatici.
D
DERMATITIS:
Cildin tahris olmasi, iltihaplanmasi.
DHA:
Cildin üst tabakalarinda bulunan amino asitlerle reaksiyonu sonucu
2-3 saat içerisinde gerçeklesen bir kahverengi ton olusturur ve her
yeni uygulamada renk derinligi saglar.
DHEA:
New England Tip Gazetesi ‘nin bir haber yayini olan HealthNews'a
göre DHEA'nin agizdan alinmasinin faydasi hakkinda az da olsa
arastirmalarin bulunduguna isaret edilse de, birçok nedenden dolayi
yararindan çok riskleri vardir. Büyük bir olasilikla "dehydroepiandrosterone"
adinda kuvvetli bir steroid hormon, yani testesteron ve östrojenin
kimyasal bir kuzenidir... DHEA testesterona dönüstürüldügünden bunu
kullanan bazi kadinlarda yüz veya vücut killanmasi olabilir ve eger
50 yaslarinin altinda iseler mensturasyonlari durabilir. DHEA'nin
ayrica kalp hastaliklari riskini arttiran HDL (iyi kolesterol)
oranini kadinlarda azalttigi da gösterilmistir. Cilde yüzeysel
uygulamada herhangi bir pozitif veya negatif etkisi bulundugunu
gösteren bir arastirma yoktur.
DIHYDROXYACETONE (
DHA ):
Kozmetikte kullanilan kendinden bronzlastirici bir ajan.
DONG QUAI :
Düzensiz ay basi veya menopoz sorunlarini tedavi etmek için
kullanilan geleneksel bir Çin bitkisi.
E
EAU DE PARFUM :
En yüksek konsantrasyonu olan koku. Bu nedenle digerlerine göre daha
pahalidir.
EAU DE TOILETTE :
Konsantrasyonu daha düsük olan koku.
EDTA:
Ethylenediaminetetraacetic asitin kisaltilmisi. Bu asit kozmetik
ürünlerinde kullanilan bir sabitleyicidir. Belli bir formülün
içindeki maddelerin bazi elementlerle (özellikl minerallerle)
birlesmesine mani olarak ürünün su gibi maddelerle karsilastiginda
doku, koku ve kivam gibi istenmeyen degisikliklere ugramasini önler.
ECZEMA :
Cildin kizarmasina, kasinmasina ve kabuklanmasina neden olan bir
cilt rahatsizligi. Nedeni bilinmemektedir. Vücudun herhangi bir
yerinde ortaya çikabilir. Akut veya kronik olarak görülebilen bu
rahatsizlik genellikle reçeteli olarak satilan ve harici olarak
kullanilan iltihap giderici kremlerle tedavi edilir.
ELASTIN:
Cilde esnekligini veren ana bilesenidir. Günesin zararlari ciltteki
elastinin bozulmasina neden olabilir.
ELECTROLYSIS:
Saç köklerini eritmek için kullanilan elektrik.
ERGOCALCIFEROL:
D Vitamininin teknik adi.
ETHANOL:
Alkol
F
FARNESOL:
Bitkilerden elde edilen ve kozmetikte öncelikli olarak kokularda
kullanilan bir öz. Hayvanlar üzerinde yapilan bazi arastirmalarin
sonucunda antibakteriyal özellikleri saptanmistir.
FLORALOZONE:
Birçok sentetik koku bileseninden biri.
FOLIK ASiT:
B-vitamin kompleksinin parçasidir. Agiz yoluyla alindiginda iyi bir
antioksidan olarak kabul edilir. Bu yarari henüz cilt üzerinde
kanitlanmamistir.
G
GOMMAGE:
Vücudu ölü hücrelerden arindirma.
GELATIN:
Bitki veya hayvanlardan elde edilen ve kozmetikte kalinlastirici
ajan olarak kullanilan bir madde.
GINGKO BILOBA:
Yelpaze biçiminde yapraklari olan bu süs agaci, kozmetik kullanimda
antioksidan, iltihap giderici ve kizariklik önleyici özellikleriyle
öne çikar.
GLISERIN:
Bitkilerden veya sentetik olarak elde edilen yapiskan bir sividir.
Yumusatici, kaygan ve su tutucudur.
GLÜTAMIK ASIT:
Bugday glüteninden elde edilen ve cilt için su tutucu özellikleri
olan bir amino asittir.
GLÜTAMIN:
Bir amino asittir.
H
HAMILELIK MASKESI:
Alin, çene ve agiz çevresinde asiri pigmentasyon nedeniyle olusan
kahverengi lekeler. Genellikle hamileligin 4. ila 5.aylari arasinda
görüldügü için bu adi almis.
HIPOALERJENIK:
(Hypoallergenic) Kozmetik sanayiinde ürünün cilt reaksiyonu ve/veya
hassasiyetine ve alerjiye neden olmayacagini göstermek için
kullanilan bir terim. Ancak, üreticilerin bu iddialarini
kanitlamalari henüz bir standart veya yasaya baglanmadigindan bu tür
ürünlerde çok dikkatli olunmasi gerekir.
HOELEN:
Yüzeysel (harici)
olarak uygulandiginda antibakteriyel, koruyucu, yara iyilestirici ve
su birlestirici özellikleri vardir.
HUMECTANT:
Su birlestirici ajan.
HYALURONIC ASIT:
Cilt bakımı rünlerinde iyi bir su birlestirici olarak kullanilan
cilt dokulsu bileseni.
HYDRATANT:
Nemlendirici
I
INOSITOL:
Ciltte su birlestirici özellikleri olabilen lesitin bileseni.
Çogunlukla B Vitaminiyle karistirilmasina ragmen vitamin degildir.
ISOPROPYL LANOLATE:
Lanolinden elde edilen
ve kozmetikte kivam verici ve yumusatici olarak kullanilan bir
madde.
IN VITRO:
Kelime anlamiyla
"camda" anlamina gelir. Biyokimyasal bir islemin canli bir
organizmada degil de tüp ve benzeri yerde gerçeklestigini gösterir.
IN VIVO:
Kelime anlamiyla "canlida"
anlamina gelir. Biyolojik veya kimyasal bir islem veya reaksiyonun
yasayan bir hücre, organizma, hayvan veya insanda
gerçeklestirildigini gösterir.
J
JELATIN:
Bitki veya hayvanlardan elde edilen ve kozmetikte kalinlastirici
ajan olarak kullanilan bir maddedir.
JOJOBA YAGI:
Uçucu olmayan tüm
bitki yaglarina benzer bir yumusaticidir.
K
KAOLIN:
Kozmetikte emici özellikleri nedeniyle kullanilan kile benzer dogal
bir mineral (alüminyum silikat).
KAPATICI:
Göz alti morluklarini,
yüzdeki renk farkliliklarini, sivilce ve pürüzleri gizlemek için
kapatici.
KATRAFAY YAGI:
Tahris giderici
özellikleri oldugu söylenen yumusatici bitkisel bir yag.
KERATIN:
Derinin boynuzsu
katmanindaki (üstderinin en üst katmani) lifsi protein. Keratin,
tirnaklarimizin ve vücudumuzdaki killarin en önemli yapisal
maddesidir.
KERATOZ:
Üst derideki boynuzsu
katmanin düzensiz olarak kalinlasmasi.
KOENZIM Q10:
Cilt bakim ürünlerinde
bir antioksidan.
KOLAJEN:
Doku hücrelerinin
aralarindaki bosluklari dolduran, son derece esnek yapidaki lifsi
protein. Fibroblast denilen özel hücreler tarafindan üretilen
kolajen, yasin ilerlemesiyle birlikte esnekligini kaybetmeye
basliyor.
L
LAKTAT:
Kozmetikte yumusatici, kalinlastirici ajan veya yag olarak
kullanilan dogal veya sentetik maddeler.
LAKTIK ASIT:
Sütten veya sentetik
olarak elde edilir. Cilt hücrelerini bir arada tutan maddeyi kirar
ve cilt yüzeyindeki hücreleri bölerek döker.
LANOLIN ALKOL:
Alerjiye saf
lanolinden daha az neden oldugu sanilan ve lanolinden elde edilen
bir yumusatici.
LANOLIN:
Koyunlarin yag
bezlerinden elde edilen bir maddedir. Bazi bünyelerde alerji
yaratabilir ancak kuru cilt için çok iyi bir yumusatici olarak kabul
edilir.
L-ASKORBIK ASIT:
Iyi bir antioksidan .
LIPID:
Yag, yag asitleri ve
sebum içeren, hem bitkiler hem de ciltte bulunan çok çesitli maddeye
denir. Cilt bakim ürünlerinde, bunlar yumusatici ve kalinlastirici
ajanlar olarak kullanilirlar.
LIPOZOM:
Bir madde degil, bir
tasiyici sistemdir; bazi maddeleri tutup, cilt tarafindan emildikten
sonra cilde geçirebilme özelligi vardir.
M
MAGNEZYUM:
Güçlü emici özelliklerinin yani sira dezenfektan etkileri de olan
bir mineral.
MAGNEZYUM ALÜMINYUM
SILIKAT:
Kozmetikte
kalinlastirici bir ajan ve toz olarak kullanilabilen kuru, beyaz bir
madde.
MAGNEZYUM ASKORBIL
PALMITAT:
C Vitamininden elde edilir ve kuvvetli bir antioksidandir.
MELANIN:
Koyu kahverengi pigment. Fazlaligi tenimizin koyu renk, azligi ise
açik olmasini saglar.
MOISTURIZER:
Nemlendirici.
N
NEOPENTANATE:
Kozmetikte kalinlastirici ajan ve yumusatici olarak kullanilir.
NYLON-12:
Emici ve kalinlastirici ajan olarak kullanilan toz halinde bir
madde.
P
PANTENOL:
B kompleks vitamininden türetilmis bir maddedir. Kalin, surupsu bir
yapisi ve nemlendirici özelligi vardir. Yumusatici olarak da
kullanilir.
PEELING:
Yüzü ölü hücrelerden
arindirma. pH: Çözeltilerin asit, nötr veya alkali olma özelligini
gösteren deger. Organizmamizdaki tüm sivilar belirli pH degeri
tasirlar. Nötr pH degeri 7,0'dir.
PIGMENT:
Dokulara gerçek rengini veren madde.
R
RETINOL:
A vitamininin daha saf ve asitsiz halidir. Cildi yenileme özelligine
sahiptir.
S
SELF-TANNING:
Günessiz bronzlastirici.
SERAMID:
Tabii olarak olusan cilt yaglari. Cilt bakimi ürünlerinde
kullanildiklarinda, su tutucu olarak faydalidirlar.
SERBEST RADIKALLER:
Iç ve dis etkenlerle
cilt dokusunda olusan ve sabit olmayan moleküler parçaciklardir.
Serbest radikaller, hücrelere saldirarak yapilarini bozar.
SILIKAT:
Kuvvetli emicilik ve
kalinlastiricilik özellikleri olan inorganik bir tuz.
SILIKON:
Silisten (kum bir
silistir) elde edilmis bir madde. Essiz sivi nitelikleri silikona
kayganligini verir ve farkli formlarda tende ipek gibi
hissedilebilir, yumusaklik verebilir ve cilt islansa bile iyi su
tutan bir ajan olabilir.
SITRIK ASIT:
Narenciyeden elde
edilir ve ürünlerin pH derecelerinin fazla alkalin olmasini önlemek
için kullanilir.
SORBITOL:
Dogal kaynaklardan
sentetik olarak elde edilebilir. Kalinlastirici ve kayganlik verici
bir ajandir. Gliserine benzer.
SPF ( Sun
Protection Factor):
Günes koruma faktörü.
T
TALK:
Emici olarak kullanilan toz halinde mineral ve preslenmis veya toz
halinde olan çogu pudranin bazi. Talk çogunlukla elestirilen ve
kullanilmamasi önerilen kozmetik maddelerindendir. Bunun asil nedeni
1990 larda yayinlanan arastirmalarda talkin vajinal kullanimlarda
yumurtalik kanserini artirma riskidir. Ancak kozmetik kullanimda
talkin böyle bir risk faktörü yoktur.
TITANYUM DIOKSIT:
Kozmetikte
kalinlastirici, beyazlastirici, yaglayici ve günes isinlarini kesici
bir madde olarak kullanilan bir mineraldir. Cildi UVA ve UVB
radyasyonundan korur ve cildi tahris etme riski yoktur.
TRIGLISERIT:
Kozmetikte yumusatici
ve kalinlastirici ajan olarak kullanilir.
V
VITAMIN A:
Iyi bir antioksidan.
VITAMIN C:
I yi bir antioksidan.
VITAMIN D:
Antioksidan.
VITAMIN E:
Bazi insanlarda alerjiye neden olabilmesine ragmen en güvenilir
antioksidanlardandir.
VITAMIN K:
Kozmetikteki ana kullanimi göz çevresindeki halkalarin koyuluklarini
ve yüzeysel kilcal damarlarin görünümünü azaltmasidir. Buna ragmen K
vitamininin cilt bakiminin herhangi bir evresinde islevsel oldugunu
kanitlayan bagimsiz bir arastirma yoktur.
Y
YESIL ÇAY:
Tahris önleyici özellikleri de olan bir anti-oksidan.
YAĞLAR:
Yağ, yağ asitleri ve sebum içeren, hem bitkiler hem de ciltte
bulunan çok çesitli maddeye denir. Cilt bakımı ürünlerinde, bunlar
yumusatici ve kalinlastirici ajanlar olarak kullanilirlar.
ZEDOARI YAGI:
Cilde tahris edici etkileri olan kokulu bir yag. Buna ragmen, bu
yagin antioksidan ve tahris/iltihap giderici etkileri oldugunu
gösteren çalismalar da vardir.
ZEOLITE:
Kozmetikte emici olarak kullanilan mineral gruplarindan biri.
Kanseri önleyici etkileri oldugu da söylenmektedir.