<<
GERİ DÖN
Ukrayna
Avrupa’da yer alan bir devlet. Kuzeyinde Beyaz Rusya, doğusunda
Rusya Federasyonu, güneyinde Azak Denizi, Karadeniz, Moldavya ve
Romanya, batısında Macaristan, Çek Cumhûriyeti ve Polonya yer
alır.Aşk ve tatil merkezleri arasında ön sırada yer alır,araç
kıralama ve rent acar hizkmetleri ülkede gayet uygundur.Ukrayna
otelleri ve pansiyonları ile adeta göz kamaştırır.
Tarihi
Bölgede tarih boyunca çeşitli devletler kuruldu. Dokuzuncu asırda
kurulan ve ilk Rus devleti olan Kiev Prensliği, 13. asırda Moğol
saldırılarına maruz kalarak yıkıldı. Batı Ukrayna’da Galiçya ve
Volinya Prensliği 11. asırdan 14. asra kadar hakimiyetlerini devam
ettirdi.
Ülke topraklarının büyük bölümü 14. asırda Litvanya’nın hakimiyeti
altına girdi. Polonya ve Litvanya’yı tek bir federe devlet haline
getiren Lublin birliğinin 1569’da sağlanmasından sonra Ukrayna
toprakları fiilen Polonya’nın hakimiyetine girdi. Zaporojye
Kazaklarının lideri Bogdan Hmelnitski Polonya yönetimine karşı
ayaklandı ve 1651’de Rus Çarından yardım istedi. Bu durum Rus
Çarlığı ile Polonya arasında savaşa sebep oldu. Savaşın ardından
Dinyeper Nehrinin doğusunda kalan topraklarla Kiev Rusların
hakimiyetine girdi. Kırım’ın 1783’te Rus hakimiyetine girmesi
üzerine Karadeniz kıyısında yeni yerleşim merkezleri kurulmaya
başladı.
On sekizinci asırda Polonya topraklarının paylaşılması üzerine
Dinyeper’in batısındaki Ukrayna toprakları Rus hakimiyetine, Galiçya
ise Avusturya hakimiyetine bırakıldı. On dokuzuncu asırda Ukrayna’da
milliyetçi hareketler yaygınlaşınca, Rus çarı bu hareketleri
bastırmak için şiddetli tedbirlere başvurdu. Ukraynacayı kullanmayı
sınırladı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu hakimiyeti altında
yaşıyan Ukraynalılar ise daha rahattılar. Birinci Cihan Harbinin
başladığı sırada Galiçya’da yaşıyan Ukraynalılar kendi kültür,
siyasi ve dini kurumlarını geliştirmişlerdi.
Rusya’da 1917 devriminden sonra Harkov’da Ukrayna Sovyet Sosyalist
Cumhûriyeti kuruldu. Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun yıkılması
üzerine Ukraynalılar 1918’de Galiçya’nın yönetim merkezi Lemberg’i
ele geçirerek Batı Ukrayna Milli Cumhûriyetini kurdular. Bu devlet
1919’da Ukrayna Milli Cumhûriyetiyle birleştiyse de 1919 Haziranında
Ukrayna askeri Galiçya’dan çıkarıldı. Bukovina Romanya’nın,
Macaristan toprakları içinde kalan eski Ukrayna şehirleriyse yeni
kurulan Çekoslovakya’nın hakimiyetine girdi. Çeşitli devletler
1917-21 arasında Ukrayna’nın hakimiyetini ele geçirmek için
çalıştılarsa da başarılı olamadılar. Ukrayna 1924’te Sovyetler
Birliğini meydana getiren 15 cumhûriyetten biri oldu.
İkinci Dünya Harbine kadar Ukrayna hızla sanayileşti ve tarımda
kollektifleştirme politikası uygulandı. Bu harekete köylü büyük
tepki gösterdi. Stalin döneminde bölgede baskılar arttırıldı ve
Ukraynacanın kullanımı yasaklandı. Sadece Çekoslovakya’da yaşayan
Ukraynalılar geniş siyasi ve kültürel haklara sahiptiler.
Alman-Sovyet saldırmazlık Paktının 1939’da imzalanmasıyla
Polonya’nın hakimiyeti altında bulunan Doğu Galiçya ve Batı Volniya
toprakları Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhûriyetine bırakıldı. 1941
Haziranında Rusya’ya saldıran Almanlar kısa sürede Ukrayna’yı işgal
ettiler. Başlangıçta Ukraynalılardan destek gören Almanlar, daha
sonraları gerilla direnişiyle karşılaştılar. Almanların savaş
sonunda mağlup olmaları üzerine bütün Ukrayna toprakları Rusya’nın
hakimiyeti altına girdi.
1989’da Rusya’da başlayan reformlar Ukrayna’da da köklü
değişikliklere sebep oldu. İlk çok partili seçimler yapıldı. Ülke
yeni bir siyasi ve ekonomik döneme girdi. Ukrayna 1991’de
bağımsızlığını ilan etti ve aynı sene Bağımsız Devletler
Topluluğunun kurucuları arasında yer aldı.
Fiziki Yapı
Ülke toprakları, Doğu Avrupa Ovasının büyük bölümünü kaplar.
Kuzeydoğusunda Orta Rusya Platosunun bir uzantısı yer alır.
Karadeniz kıyıları boyunca uzanan Karadeniz düzlüğü, Kırım
Yarımadasında Kuzey Kırım Düzlüğünü meydana getirir. Batıda yer alan
Karpat Dağlarının uzunluğu 240 km’yi geçer. Karadeniz ile Azak
Denizi arasında kalan Kırım Dağları birbirine paralel üç alçak
sıradan meydana gelir. Bu sıralar arasında vadiler yer alır.
Başlıca akarsuları Dinyester ve Dinyeper nehirleri olup,
Azak-Karadeniz Havzasına doğru akar. Pripet Bataklıklarının bir
bölümü ve bir içdeniz olan Azak Denizi ülke sınırları içinde kalır.
İklimi
Ukrayna ılıman bir iklim kuşağında yer alır.
Tabii
Kaynaklar
Madenler:
Ukrayna; manganez cevheri bakımından dünyanın en zengin
bölgelerindendir. Ayrıca önemli miktarda demir cevheri vardır.
Nüfus ve
Sosyal Hayat
Ukrayna’nın nüfûsu 51.944.000 olup, nüfus yoğunluğu 86’dır. Nüfûsun
% 72,7’si Ukraynalı, % 22’si Rus, % 5,3’ü diğer milletlerden meydana
gelmektedir. Halkın % 67’si şehirlerde, % 33’ü köylerde
yaşamaktadır. Başlıca şehirleri Sivastopol, Odessa, Harkov, Denetsk,
Krivay Rog, Zaporojye’dir.
Ukrayna’da 7-17 yaşları arasında eğitim mecbûri ve parasızdır.
Eğitim Ukraynaca yapılmaktadır. Ayrıca Rusça, Moldavya dili, Lehçe,
Bulgarca, Macarca, Fransızca, Almanca, İspanyolca ve İngilizcenin
kullanıldığı okullar da vardır. Ülkede 140’tan fazla yüksek öğretim
kurumu ile Ukrayna Cumhûriyeti Bilimler Akademisine bağlı çok sayıda
ilmi çalışmalar yapan kurum vardır. Ukrayna’da okuma yazma bilmeyen
hiç yok gibidir.
Ekonomi
Ekonomi tarım ve sanayiye dayalıdır. Tarımda makina yaygın şekilde
kullanılır. Ülke çapında yaklaşık sekiz bin kollektif çiftlik
(Kolhoz) ile 1700 civarında devlet çiftliği (Sovhoz) vardır. Bu
çiftliklerde et ve süt için büyükbaş hayvan beslenir. Ayrıca tahıl,
sebze, patates ve şekerpancarı yetiştirilir.
Ukrayna’da çelik sanayii gelişmiştir. Ülkede ayrıca metalurji
araçları, dizel lokomotifler, televizyon ve traktör üreten
fabrikalar vardır. Sun’i gübre, sülfirik asit ve şeker fabrikaları
ekonomide önemli yer tutar. Sanayi tesislerinde kullanılan enerjinin
hemen tamamı fosil yakıtlarından elde edilir.
Siyasi Hayat
Ukrayna’da en yüksek yasama organı Yüksek Meclistir. Meclis üyeleri
beş yılda bir yapılan seçimlerle belirlenir. Yüksek Meclis Devlet
Başkanı ve Bakanlar Kurulu üyelerini atar.